Wystawa "Japonia patrzy na Zachód" - Manggha


Do 16 października potrwa wystawa "Japonia patrzy na Zachód" w Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Wielowątkowe kontakty historyczne między Chinami a Japonią stanowią dobrze znany aspekt kultury japońskiej, natomiast mniej oczywiste i mało zbadane są stosunki Japonii z Zachodem w czasach nowożytnych i na początku epoki nowoczesnej.

Od wielu lat wszystkie omówienia sztuki japońskiej okresu Edo (1600–1868) podkreślają znaczenie edyktów wprowadzających izolację kraju rządzonego przez szogunów. Panuje powszechne przekonanie, że izolacjonistyczna polityka Japonii odgrodziła ją od świata zewnętrznego, a wymiana kulturalna z kontynentem azjatyckim i z Zachodem była bardzo ograniczona[1]. Po delegalizacji chrześcijaństwa w 1614 roku i wydaleniu misjonarzy władze zmonopolizowały kontakty zagraniczne, ograniczone do chińskich i holenderskich przedstawicielstw handlowych w porcie Nagasaki. Wymiana ze światem zewnętrznym była jednak kontynuowana, dając początek wielu nowym zjawiskom kulturowym i estetycznym. Poza prywatnymi kanałami handlowymi, które pozostawały pod kontrolą kilku panów feudalnych (np. władcy lenna Satsuma), przez ponad dwa stulecia Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (Vereenigde Oostindische Compagnie, VOC) i kupcy chińscy pośredniczyli w eksporcie do Europy wytworów kultury japońskiej (głównie ceramiki, wyrobów z laki i tkanin) oraz w imporcie towarów z innych państw do Japonii.

Niektóre przedmioty, takie jak porcelana z Arity, produkowano specjalnie na rynki europejskie. Nauka i sztuka zachodnie również stały się źródłem inspiracji dla Japończyków jeszcze w czasach poprzedzających epokę nowoczeną. Wpływy te nasiliły się po roku 1720, kiedy szogun Tokugawa Yoshimune (1684–1751) złagodził zakaz przywozu książek, ograniczając go do wydawnictw dotyczących chrześcijaństwa. Zainteresowanie wiedzą świata zachodniego (głównie medycyną, astronomią i techniką) legło u podstaw nowej dyscypliny, określanej terminem rangaku (dosł. „nauki holenderskie”). Powstało wiele tekstów i obrazów inspirowanych tą nauką, które nie pozostały bez wpływu na paradygmaty tradycyjnej sztuki japońskiej. W modę weszły zarówno zagraniczne zwyczaje (takie jak palenie tytoniu), jak i przedmioty (np. teleskop). Nowatorstwo perspektywy linearnej zafascynowało japońskich artystów, którzy zaczęli ją stosować w swoich obrazach. Nowe tendencje uwidaczniają się w wielu aspektach kultury wizualnej okresu Edo.


MiasteczkoStudenckie on Facebook
  • Facebook